Միզային քարերը կամ երիկամների քարերը կարծրացված միներալային կուտակումներ են, որոնք ձևավորվում են երիկամներում կամ միզուղիների այլ հատվածներում: Դրանք կարող են ունենալ տարբեր չափեր ու ձևեր՝ առաջացնելով ինպես թեթև անհարմարություն, այնպես էլ ուժեղ ցավ: Չնայած իրենց տարածվածությանը, ճշգրիտ մոտեցման դեպքում միզային քարերը հնարավոր է կանխարգելել և բուժել:
Ինչո՞ւ են առաջանում միզաքարերը
Միզային քարերը ձևավորվում են, երբ այնպիսի միներալներ, ինչպիսիք են կալցիումը, օքսալատը կամ միզաթթուն, կոնցենտրացվում են մեզում և առաջացնում կրիստալներ: Ռիսկի գործոններն են ջրազրկումը, աղով կամ սպիտակուցով հարուստ սնունդը, ժառանգականությունը և որոշ հիվանդություններ։
Հիմնական ախտանիշներ
Հիմնական ախտանիշը սուր և սպազմատիկ ցավն է, որը սկսվում է գոտկային հատվածից և կարող է ճառագայթել դեպի ներքև՝ որովայն կամ աճուկ։ Այլ ախտանիշներից են՝
- Հաճախակի միզելու կարիք
- Ցավ կամ այրոց միզելու ընթացքում
- Արյուն մեզի մեջ (հեմատուրիա)
- Սրտխառնոց և փսխում
Բուժման մեթոդներ
- Հեղուկի օգտագործում և դեղամիջոցներ — փոքր քարերը հաճախ կարող են բնական կերպով դուրս գալ՝ հեղուկի ավելացված օգտագործման և ցավազրկողների ընդունման միջոցով։
- Հեռահար հարվածաալիքային արտամարմնային քարափշրում (ՀՀԱՔ) — սա ոչ ինվազիվ միջամտություն է, որն օգտագործում է հարվածային ալիքներ քարերը մանրացնելու համար, ինչն ավելի հեշտացնում է նրանց դուրսբերումը:
- Ուրեթերոսռենոսկոպիա և լազերային քարափշրում: Միջին չափի քարերի համար բժիշկը կարող է օգտագործել ուրեթերոռենոսկոպ քարերի տեղորոշման և դրանց լազերով մանրացման համար։
- Պերկուտան նեֆրոլիթոտոմիա (ՊՆԼ): ՊՆԼ-ն նվազագույն ինվազիվ պրոցեդուրա է, որն օգտագործվում է մեծ կամ բարդացած քարերի դեպքում: Բժիշկը փոքր կտրվածքով մուտք է գործում երիկամ և հեռացնում քարերը:
Միզաքարերի կանխարգելում
Միզային քարերի առաջացումը կանխելու լավագույն միջոցը բավարար ծավալով ջրի օգտագործումն է, որն օգնում է նոսրացնել միներալները մեզում՝ նվազեցնելով քարերի ձևավորման ռիսկը: Աղի և սպիտակուցի ընդունման կրճատումը և բարձր օքսալատ պարունակող մթերքներից (օրինակ՝ սպանախ, շոկոլադ) խուսափելը նույնպես կարող են օգնել:
Ճիշտ խնամքի և ժամանակակից բուժման մեթոդների շնորհիվ միզային քարերի առաջացումը հնարավոր է կառավարել և կանխարգելել։